Trang Điện-Ảnh - Đời Sống - Nghệ-Thuật - Văn-Học - Thơ Văn - Triết-Học

Ao Làng

độc thủ của Nguyễn-Khôi

---------------

Lời tâm sự : Mình là Người Giao Chỉ, sống ở vùng đồng bằng sông Hồng toàn những ao, hồ, sông, biển...năm 4 mùa vần vụ canh tác Lúa nước gắn với Âm Lịch (Lịch Mặt Trăng - đó là chị Hằng vĩnh hằng) : mỗi tháng đôi lần khuyết /tròn - hình tượng cứ như một cô gái yểu điệu -khi đầu tháng Trăng non, rồi lớn dần thành Bà mẹ bụng chửa tròn căng sung mãn - lúc Trăng rằm + 16...và cái Ao Làng (Việt trì) : nơi mẹ Âu Cơ đẻ & ấp 100 trứng để sinh ra nòi giống Việt ta (cha Rồng-mẹ Tiên).

Vâng, chính cái Ao Làng : ao Đình- xóm Đình, nơi mẹ sinh ta, nơi ta ngụp lặn cả tuổi thơ, nơi ta gặp Em (từ chị Hằng hiện ra ) :

Khi em đến : mặt trăng vừa lặn mất
Em lại thành ánh sáng một vầng trăng.

Đó là Quê hương - xứ sở để ta yêu mãi,  thế là một tứ thơ vụt hiện :

AO LÀNG

Vượt biển, chơi hồ, trở quá giang,
Bỗng dưng lại thấy nhớ ao làng;
Cái đêm hè ấy ai ra tắm,
Để cả bầu trời phải tắt trăng.
NK-1995

 * LỜI BÌNH của Nhà thơ Nguyễn Thanh Kim :

...Chao ôi, chữ TẮT của câu 4 mới đắc địa làm sao ! Vâng, chữ "tắt" (nhãn tự) khiến không gian sẫm lại như dồn hết ánh sáng vào cơ thể người gái trong sự trộm ngắm, chiêm ngưỡng khối hình lồ lộ của chàng trai si mê kia. Tôi đã từng ướm chữ vào câu thơ này "tối trăng", "dịu trăng","bớt trăng"...đều không ổn cả, Vâng, chữ "tắt" khiến không gian hồi tưởng ngỡ như hẹp lại, lại mở đến mênh mang bởi tâm điểm (đối tượng đã xác định) mà các ranh giới bị đẩy đến nhòe lẫn,con người và vũ trụ mới đẹp làm sao trong mắt kẻ xa quê, trong khoảnh khắc ngưng lại như thế, chắc chắn không nhiều trong một  đời người. Vô vàn chữ, vô vàn câu trong rừng - biển tiếng Việt, tôi chỉ mới lẩy ra chút xíu chữ , câu mà tình cờ nhặt được đã sướng lắm rồi ! Càng tâm đắc hơn : Vạt áo nhà thơ không bọc hết bạc vàng mà đời rơi vãi, Hãy nhặt những chữ của đời mà góp nên trang (Chế Lan Viên). Còn lại là tấm lòng và con mắt tinh đời nữa thôi.

Bài đã đăng báo Văn Nghệ (Hà Nội), trang 15, ngày 14-6-2003

* Lời bàn thêm : T.s Nguyễn Hưng Quốc đã tâm sự "đọc thơ là nhập vào vai tác giả. Khi văn bản đọc được chuyển hóa thành kinh nghiệm, thì ý nghĩa của bài thơ xuất hiện, đó là kết quả của sự tương tác giữa người đọc và bài thơ ấy. Đó là sự tương tác đầy tính báo động. Ở đây có 2 nạn nhân chính : 1 là, người đọc, kẻ bị hình tượng thơ và nhạc điệu thơ mê hoặc dẫn dụ vào một thế giới khác, ở đó hắn sẽ biến thành một người khác.

2 là, tác giả khi đã đi vào thế giới của thơ, người đọc quên mất tác giả trở thành chủ nhân ông của cả thế giới (thơ) ấy."

Góc Thành Nam - Hà Nội 20-7-2011

Nguyễn-Khôi

Quân Sử Việt Nam (TOP)