Quân Sự Quốc Tế

Lá Thư từ Đức Quốc, 22-08-2013

Đức Quốc, Munich mừng Lễ Hội tháng 10 (Oktoberfest) lần thứ 180

octoberfest, germany

* © Lê-Ngọc Châu (Munich)

Nói đến tiểu bang Bayern thì người Đức nói riêng và du khách nói chung thường nhắc đến nhiều địa danh nổi tiếng, những thắng cảnh đẹp để họ thăm viếng. Trong những nơi du khách thường ghé đến, chụp hình lưu niệm phải nói đến thủ phủ Munich với bảo tàng viện, khu Olympia, cung điện Nymphenburg, Marienplatz hay Dom etc…

Và khi nói đến Munich/Bayern (Bavaria) hầu như mọi người trên thế giới đều nhắc đến Lễ Hội Bia vào tháng 10 mỗi năm „Oktoberfest“ nên hôm nay người viết trở lại với Lá Thư từ Đức quốc, phóng dịch, tóm lược và xin được giới thiệu cùng quý độc giả Lễ Hội này.

octoberfest germany

Hằng năm, từ trung tuần tháng 07 trở đi, báo chí miền Nam Đức bắt đầu quảng cáo và thường nhắc đến một lễ hội rất lớn tại Munich, Thủ phủ của tiểu bang Bayern (Bavaria), đó là Lễ Hội Tháng Mười, được gọi là Oktoberfest! Thông thường, lễ hội bắt đầu vào ngày thứ bảy và theo truyền thống chấm dứt hai tuần sau đó, vào ngày chủ nhật đầu tiên trong tháng Mười. Năm nay 2013, Lễ Hội lần thứ 180 được tổ chức lâu hơn hai tuần lễ so với thông lệ, từ ngày 21 tháng Chín đến ngày 06 tháng Mười 2013 (21. September - 06. Oktober 2013) và chấm dứt lúc 23h30!

Nguyên nhân có Lễ Hội Tháng Mười là ngày 12.10.1810, vị Hoàng Tử Ludwig (về sau trở thành Hoàng Đế Ludwig I của Đức) làm lễ thành hôn với Công chúa Therese của Sachsen. Nhân dịp lễ thành hôn sang giàu và rất trọng thể này của vị Hoàng tử, nhà vua đã cho mời dân chúng thành phố Muenchen tới dự một buổi tiệc ăn uống do vua khoản đải. Buổi lễ đầu tiên kéo dài đến ngày 17.10.1810.

octoberfest, germany, münich, ludwig

Cuối buổi tiệc còn có thêm cuộc đua ngựa trước cửa ngõ Munich (Muenchen). Để bày tỏ sự kính nể đối với vợ của vị Hoàng tử, đồng cỏ (Wiese =meadow), nơi cuộc đua ngựa xảy ra, được mang tên của Công Chúa Therese, nên từ đó gọi là „Theresienwiese“. Bởi vì dân chúng tỏ ra quá ái mộ buổi lễ dân gian (Volksfest = folk festival), mang tính cách ngày hội toàn dân nói trên cho nên vào năm kế tiếp, 1811, nhà vua lại tổ chức Lễ hội. Thế là Lễ Hội Tháng Mười ra đời! Mặc dầu bắt đầu từ tháng chín nhưng vẫn gọi là Lễ hội tháng 10 bởi lẽ Oktoberfest lần thứ nhất được tổ chức vào ngày 12.10.1810, sau đó được tiếp tục nhưng thời gian kéo dài thêm và thay đổi thời điểm sớm hơn hầu tránh khỏi thời tiết trở lạnh vào tháng Mười ở Đức. Để kỷ niệm, tên Oktoberfest vẫn được lưu truyền cho đến ngày nay. Tuy nhiên những trò chơi giải trí trong gần suốt hai thập niên đầu còn khiêm nhường lắm. Mãi tới năm 1818 mới bắt đầu có hai cái đánh đu (Schaukel=seesaw) và một máy bay quay (Karussell=merry-go-round). Cũng đã có những lều nhỏ (Buden) để cho dân chúng vào đó ngồi uống Bier và kể từ năm 1896 trở đi mới có được những lều bia rộng rãi. Năm 1854 và năm 1873 không tổ chức vì bịnh dịch tả lan tràn.

Năm 1870 vì chiến tranh Đức-Pháp và trong thời gian thế chiến xảy ra nên cũng bị hủy bỏ, tổng cộng Oktoberfest không tổ chức tất cả là 24 lần. Vào khoảng cuối thế kỷ thứ 19, lễ hội tháng 10, còn được gọi với cái tên rất ư âu yếm là „Wiese“, phát triển dần và trở nên khang trang như chúng ta biết hiện nay với nhiều quầy hàng, cửa hiệu và lều bia lớn, trong đó khách dự lễ hội vui hát, nhảy muá và .... đã uống đến hàng triệu lít bia, ăn món gà quay có tên „Wiesen-Hendl“ trở thành món ăn được ưa chuộng nhất trong dịp Lễ Hội này. Nhưng không phải chỉ có ăn uống thôi mà trong khoảng thời gian chuyển tiếp sang thế kỷ 20 cũng đã có thêm nhiều trò chơi khác để dân chúng giải trí như: tủ trưng bày hàng (Schaufenster= show window), Karussell, đánh đu, quày hàng với nhiều trò chơi mới cho trẻ em và người lớn hay các gian hàng với những trò chơi chạy xe (Fahrgeschaefte=fun ride) ect...

Năm 1910 mới có trò chơi phi thuyền có tay lái và tiêu thụ 12 ngàn Hektoliter Bia. Cho đến năm 1925 thì cái bánh xe khổng lồ cở nhỏ (Riesenrad) của Josef Esterl xuất hiện tại khuôn viên Oktoberfest. Kể từ 1959 người ta bày bán Schaschlik và khách viếng thăm đã sử dụng 11 ngàn xâu thịt loại này.

Năm 1965 du khách uống hơn 3,3 triệu lít bia, nhiều gấp đôi so với 1950. Trong thời gian đệ nhị thế chiến xảy ra, dân Đức không tổ chức lễ hội, từ 1939 đến 1948. Mãi đến năm 1949, Đức mới tổ chức lại và từ thời điểm này thành phố Munich trở nên nhộn nhịp khi mùa thu trở lại. Tuy nhiên, trong những năm đầu sau thế chiến, số quan khách tham dự và thăm viếng lễ hội không được nhiều cho lắm.

octoberfest, germany, münich, Ludwig

Năm 1979, lần đầu tiên chiếc bánh xe khổng lồ (Riesenrad= ferris wheel) của gia đình Willenborg cao 50 mét được hãng Schwarzkopf dựng lên tại nơi tổ chức Oktoberfest. 1980 là năm đen tối nhất trong lịch sử tổ chức lễ hội. Một tên cực hữu (Neonazi) đã gây ra cuộc mưu sát được chuẩn bị rất chu đáo. Hắn làm nổ quả bom ngay cỗng chính làm 13 người chết và hơn 200 khán giả bị thương.

Theo dòng thời gian, Lễ Hội Tháng Mười ngày nay trở thành một Lễ Hội dân gian lớn nhất thế giới với sự thăm viếng của nhiều du khách đến từ khắp năm châu và họ đã vui vẻ ăn mừng cùng nhau. Trong thời gian qua, hằng năm có đến hơn 6 triệu người đến tham dự Oktoberfest tại Munich. 70% trong số này là người địa phương thuộc tiểu bang Bayern (Bavaria). Phần còn lại đến từ các tiểu bang khác của Đức và nhiều quốc gia trong Châu Âu, đặc biệt từ Ý. Nhưng cũng có nhiều du khách đến từ Mỹ, Nhật …. hay ngay cả từ Úc Đại Lợi.

Lễ Hội Tháng Mười 2013, như thông lệ, được tổ chức ở Munich, tại Theresienwiese. Theo truyền thống kể từ năm 1887, vì bia là nước uống quan trọng nhất trong lễ hội nên lúc 10h45 ngày đầu tiên tức ngày 21.09.2013, giới chủ nhân của các gian hàng và lều bia tại Wiese bắt đầu bằng một "cuộc diễn hành tiến vào Theresienwiese (phóng dịch từ Wirteeinzug)" kéo dài một giờ đồng hồ với xe ngựa được trang hoàng bằng hoa chở những thùng bia vào địa điểm tổ chức. "Lễ khai mạc để đến nơi tổ chức" này theo thông lệ được dẫn đầu bởi một người bản xứ đại diện tiêu biểu cho thành phố Munich, kế đến là xe ngựa của Thị Trưởng và sau đó là xe ngựa chở khoảng 1000 công nhân viên phục vụ du khách. Lộ trình buổi diễn hành bắt đầu từ Josephspitalstrasse, Sonnenstr., Schwanthalerstr., Hermann-Lingg-Strasse, Bavariaring, và cuối cùng tiến về địa điểm tổ chức là „Theresienwiese“.

Trên một khoảng đất rộng 31 Hektar có gần 600 thương gia trưng bày buôn bán (như chợ phiên!), nhiều cửa hàng ăn uống và tiểu thương với khoảng 100 ngàn chỗ ngồi và 12 ngàn công nhân viên, trong đó có 1600 người bồi bàn phục vụ cho sự vui chơi của hơn 6 triệu khách viếng thăm. Đúng 12 giờ trưa tất cả có mặt tại „Theresienwiese“, dưới sự tham dự của nhiều chính khách và giới truyền thông, thị trưởng Munich là người được cái vinh dự khánh thành buổi lễ hội. Sau vài nghi thức thông thường, ông Thị trưởng Munich là người theo truyền thống được cái vinh dự khui thùng bia và tự tay rót bia vào cái ly với dung tích 1 lít, sau đó nhấc cao, cụng ly bia đầu tiên với quan khách và dân chúng tham dự, chúc tất cả vui như ý, đơn giản với " O'zapft is!". Lễ Hội kể từ giờ phút này chính thức bắt đầu!

Cao điểm của Oktoberfest là buổi lễ long trọng được tổ chức vào lúc 09h45 sáng ngày chủ nhật hôm sau, 22-09-13 được đông đảo dân chúng Munich và du khách thăm viếng đứng hai bên đường xem, ủng hộ và đài truyền hình truyền đi khắp thế giới. Có sự hiện diện của Thị Trưởng Munich và Thống Đốc tiểu bang Bayern trong buổi diễn hành này cũng như với sự tham dự của đại diện đảng phái, thành phố, hội đoàn và khoảng 8 ngàn dân cư từ nhiều nơi trên nước Đức và từ các quốc gia như Ý, Áo, Kroatien, Ba Lan, Thụy Sĩ … kéo về Munich tham dự cuộc diễn hành dài 8 cây số và lâu đến 2 giờ đồng hồ ngay tại trung tâm thành phố với cờ xí, kèn trống và với 40 xe ngựa trang hoàng lộng lẫy cũng giống như thời xưa làm tăng thêm sự quan trọng của ngày lễ hội.

octoberfest germany, münich, ludwig

„Buổi tiệc liên hoan bia“ (Bierparty, có nhạc và nhảy múa) lớn nhất thế giới là một hiện tượng hiếm có của thành phố Munich. Mặc dầu giá bia rất đắc (năm 2013 tăng thêm 1L khoảng 30 cent, lên 9,40 € đến 09,85 €) nhưng bia vẫn được tiêu thụ nhiều!

Xin ghi ra vài thống kê để thấy rằng Octoberfest Munich là Lễ Hội rất lớn:

Jahr
(Năm)

 Bier (hl)
(Bia)

Brathendl
(Gà quay)

Schweinswürstel
(Xúc xích heo)

2009

66.436

488.137

116.923

2010

71.000

505.901

119.302

2011

75.000

522.821

124.520

Nằm 2011 có tổng cộng 6,9 triệu người viếng thăm Lễ Hội Bai Tháng Mười tại Munich. Họ đã uống 7,5 triệu lít bia, ăn hết 522821 con gà quay, 118 con bò (quay/nấu!), chưa kể đến những món khác như cá nướng, xúc xích, bánh trái, … Octoberfest cũng đã tiêu thụ điện rất nhiều: 2.950.000 Kilowatt/h;  dầu khí : 205.000 Kubikmeter ; nước : 100.000 Kubikmeter; Bên cạnh đó, người ta mất đồ cũng nhiều, được tìm thấy tất cả là 4.750 !

Và để quý vị nào tình cờ ghé Munich vào dịp Oktoberfest tôi mạn phép ghi ra vài điểm chính

(muốn biết rõ chi tiết mời vào http://www.oktoberfest2013.com/ ; http://www.muenchen.de/veranstaltungen/oktoberfest.html )

Lễ hội Tháng Mười không những tạo cơ hội cho dân Đức vui chơi mà còn ảnh hưởng rất lớn đến tình trạng kinh tế tại thành phố Munich và các vùng phụ cận. Đặc biệt Lễ Hội đã kết hợp được sự quyến rũ mang truyền thống của tiểu bang Bayern là bộ quần áo nữ dân tộc của Đức  „Dirdl“ (ghi chú thêm: bộ đồ các cô gái nông thôn hay mặc!) và cái quần bằng da „Lederhose“). Khi nhắc đến „Oktoberfest“, dân Đức đơn giản thường hay nói „Wiesn“.

Trước cổng chính của Theresienwiese có treo tấm bảng với hàng chữ:
„Willkommen auf der Wiesn“   
không gì khác hơn là                             
„ Welcome  to  Oktoberfest“ 
Và riêng đối với người Việt chúng ta, người viết xin phép tạm dịch:       
   „Hân hoan chào mừng Lễ Hội Tháng 10“!

Hy vọng qua bài giới thiệu ngắn này, quí đồng hương, nhất là những đồng hương ở nước ngoài nếu có dịp đến Đức, ghé Munich thăm bạn bè hay bà con nhân dịp Lễ Hội, biết khái quát thêm về „Oktoberfest Đức“ để khỏi ngở ngàng nếu có ai tình cờ hỏi đến!

©Tác giả gửi bài đến Ban biên tập.
© Diễn Đàn Người Dân ViệtNam

Quân Sử Việt Nam (TOP)